Giao thừa Việt Nam là thời điểm 0 giờ ngày mùng Một Tết theo giờ Việt Nam (UTC+7); ở nước ngoài, giờ tương ứng tuỳ múi giờ: khoảng 1 giờ sáng ở Đài Loan, 2 giờ sáng ở Hàn Quốc và Nhật Bản, 4 giờ sáng ở Sydney, 18 giờ chiều ngày cuối năm ở Pháp, Đức và 9 giờ sáng ngày cuối năm ở California.
Với hàng triệu người Việt đang học tập, làm việc và sinh sống ở nước ngoài, câu hỏi không chỉ là mấy giờ mà là đón giao thừa theo giờ nào, gọi về nhà lúc nào để ông bà còn thức, và làm sao cả nhà ở ba bốn nước cùng có mặt trong một cuộc gọi. Bài này đưa bảng đổi giờ, cách lên lịch cuộc gọi và những lỗi hay gặp khi tính múi giờ dịp Tết.
Giao thừa là thời điểm nào
Giao thừa là lúc năm cũ chuyển sang năm mới theo âm lịch. Theo lịch âm Việt Nam hiện hành, ngày đổi lúc 0 giờ, nên giao thừa là đúng 0 giờ ngày mùng Một tháng Giêng, tính theo giờ chuẩn Việt Nam. Đêm trước đó, tức đêm ngày cuối cùng của tháng Chạp, gọi là đêm trừ tịch. Ngày cuối tháng Chạp có thể là ngày 30 hoặc ngày 29, tuỳ năm tháng Chạp đủ hay thiếu.
Theo hệ canh giờ, giao thừa nằm giữa giờ Tý. Một số người theo lối cổ coi thời khắc chuyển năm bắt đầu từ đầu giờ Tý lúc 23 giờ, nhưng mốc được truyền hình, các buổi bắn pháo hoa và lịch chính thức dùng chung là 0 giờ. Bài này dùng mốc 0 giờ.
Ngày Tết của người Việt tính theo lịch Việt, có năm lệch một ngày so với Tết của cộng đồng dùng lịch Trung Quốc ở cùng thành phố. Nếu bạn sống ở nơi có khu phố người Hoa đón Tết, hãy kiểm ngày Tết Việt riêng, đừng mặc định trùng nhau. Danh mục lịch âm dương của trang có bài giải thích vì sao có độ lệch này.
Bảng đổi giờ giao thừa Việt Nam sang giờ địa phương
Bảng tính cho thời điểm Tết, vốn luôn rơi vào khoảng cuối tháng Một đến giữa tháng Hai dương lịch. Lúc ấy Bắc bán cầu đang dùng giờ mùa đông, còn nhiều vùng ở Nam bán cầu đang dùng giờ mùa hè. Quy định giờ mùa hè có thể thay đổi, nên trước Tết vẫn nên kiểm lại múi giờ hiện hành của nơi bạn ở.
| Nơi ở | Giờ địa phương lúc đó | Giờ địa phương khi Việt Nam giao thừa |
|---|---|---|
| Đài Loan, Singapore, Malaysia | UTC+8 | 1 giờ sáng mùng Một |
| Hàn Quốc, Nhật Bản | UTC+9 | 2 giờ sáng mùng Một |
| Sydney, Melbourne (giờ mùa hè) | UTC+11 | 4 giờ sáng mùng Một |
| Pháp, Đức, Séc, Ba Lan | UTC+1 | 18 giờ ngày cuối năm âm lịch |
| Anh | UTC+0 | 17 giờ ngày cuối năm âm lịch |
| Bờ Đông nước Mỹ, Canada (Toronto) | UTC−5 | 12 giờ trưa ngày cuối năm âm lịch |
| Bờ Tây nước Mỹ (California) | UTC−8 | 9 giờ sáng ngày cuối năm âm lịch |
Đọc bảng, bạn thấy người ở châu Á và Úc đón giao thừa Việt Nam sau nửa đêm, còn người ở châu Âu và Mỹ đón vào ban ngày hoặc chiều tối hôm trước. Với nhóm sau, giao thừa theo giờ nơi mình ở sẽ đến muộn hơn giao thừa ở quê nhiều tiếng.
Cách tự tính cho nơi không có trong bảng: lấy múi giờ nơi bạn trừ 7, kết quả là số giờ nơi bạn đi trước Việt Nam. Ví dụ UTC+9 trừ 7 bằng 2, nên giao thừa Việt Nam là 2 giờ sáng ở đó; UTC−5 trừ 7 bằng −12, nên là 12 giờ trưa hôm trước.
Đón giao thừa theo giờ nơi mình ở hay theo giờ Việt Nam
Đón theo giờ nơi ở là cách tự nhiên nhất. Bạn đang sống theo ngày đêm ở đó, ngày Tết của bạn bắt đầu lúc 0 giờ mùng Một theo đồng hồ nơi ấy. Nhiều cộng đồng người Việt ở nước ngoài tổ chức đón giao thừa theo giờ địa phương, cùng nhau làm một bữa ăn Tết.
Theo giờ Việt Nam để có mặt cùng gia đình. Nhiều người chọn thêm một mốc thứ hai: gọi video về nhà đúng lúc giao thừa ở quê. Với người ở châu Âu, đó là bữa tối ngày cuối năm, khá thuận. Với người ở Hàn Quốc, Nhật Bản, đó là 2 giờ sáng, cần cân nhắc vì hôm sau có thể vẫn phải đi làm, đi học.
Không có cách nào đúng hơn cách nào. Giao thừa là một mốc văn hoá; thời điểm bạn chọn để cảm thấy năm mới đã đến là lựa chọn của bạn và gia đình. Điều quan trọng là cả nhà biết trước để không ai chờ ai.
Ngày đi làm vẫn là ngày đi làm. Ở phần lớn nơi ngoài châu Á, Tết không phải ngày nghỉ. Hãy xin nghỉ hoặc đổi ca từ sớm nếu muốn trọn vẹn, và đừng thức trắng tới 4 giờ sáng rồi lái xe đi làm.
Lên lịch cuộc gọi chúc Tết cho gia đình ở nhiều múi giờ
Gia đình có con cháu ở hai ba nước thường gặp cảnh người gọi lúc người kia đang ngủ. Các bước dưới đây giúp tìm một khung giờ chung:
- Liệt kê nơi ở của từng người và múi giờ lúc Tết, lưu ý vùng đang dùng giờ mùa hè.
- Đặt giờ Việt Nam làm trục, vì ông bà, bố mẹ thường ở Việt Nam và là người mọi cuộc gọi hướng về.
- Tìm khung giờ Việt Nam mà mọi nơi đều nằm trong khoảng 7 giờ sáng tới 23 giờ. Ví dụ gia đình có người ở Đức và ở Úc: khoảng 15 giờ đến 17 giờ ngày mùng Một giờ Việt Nam là 9 đến 11 giờ sáng ở Đức và 19 đến 21 giờ ở Sydney.
- Chọn một cuộc gọi chung và vài cuộc gọi riêng: cuộc chung vào khung giờ ở trên, cuộc riêng đúng lúc giao thừa cho những ai thuận giờ.
- Tạo sự kiện lịch có ghi rõ múi giờ và gửi trong nhóm gia đình; ghi cả giờ Việt Nam trong tiêu đề để ông bà không phải đổi.
Nếu dùng lịch điện thoại, kiểm tra sự kiện có đang ở đúng múi giờ không trước khi gửi. Đây là lỗi hay gặp nhất, sẽ nói ở mục dưới.
Những lỗi hay gặp khi tính giờ giao thừa
Mỗi dịp Tết, các nhóm gia đình lại có người gọi nhầm giờ. Những lỗi phổ biến:
- Quên giờ mùa hè ở Nam bán cầu. Sydney lúc Tết là UTC+11 chứ không phải UTC+10, nên giao thừa Việt Nam là 4 giờ sáng, không phải 3 giờ.
- Lịch điện thoại tự đổi múi giờ. Tạo sự kiện "0 giờ" trên điện thoại ở Đức mà không chọn múi giờ Việt Nam, sự kiện sẽ hiện 0 giờ giờ Đức, lệch sáu tiếng.
- Nhầm ngày ở phía tây. Người ở Mỹ, châu Âu đón giao thừa Việt Nam vào ngày cuối năm âm lịch theo giờ nơi mình, không phải ngày mùng Một.
- Ghi "ngày 30 Tết" khi năm đó tháng Chạp thiếu. Năm tháng Chạp chỉ có 29 ngày thì giao thừa là đêm 29. Nên ghi theo ngày dương lịch cho chắc.
- Lấy ngày Tết theo lịch khác. Có năm Tết Việt lệch một ngày so với lịch Trung Quốc; dùng ứng dụng lịch nước ngoài để tra có thể ra sai ngày.
Nếu bạn là người lên lịch cho cả nhà, gửi kèm một dòng xác nhận dạng "giao thừa = 0 giờ ngày… tháng… dương lịch giờ Việt Nam = … giờ nơi con ở" là cách chặn gần hết các lỗi trên.
Tổ chức đón giao thừa cho nhóm người Việt ở nơi xa
Du học sinh, người lao động và các gia đình trẻ ở nước ngoài thường tự tổ chức đón giao thừa cùng nhau. Vài bước giúp buổi tối diễn ra suôn sẻ và hợp với nơi mình đang sống:
- Chốt ngày Tết theo lịch Việt và ngày dương tương ứng, rồi kiểm xem đó là ngày làm việc hay cuối tuần ở nơi bạn ở để chọn tổ chức đúng đêm hay dời sang cuối tuần gần nhất.
- Chọn mốc giao thừa của nhóm: theo giờ địa phương, theo giờ Việt Nam, hoặc cả hai. Nhóm ở châu Âu có thể ăn tối đúng lúc quê nhà giao thừa rồi tiếp tục tới nửa đêm giờ địa phương.
- Tìm hiểu quy định của nơi ở: ký túc xá, khu chung cư nhiều nước có giờ yên tĩnh ban đêm, quy định về tụ tập và về pháo. Tôn trọng quy định là cách giữ thiện cảm với hàng xóm.
- Chia việc trước một tuần: ai lo đồ ăn, ai lo chỗ, ai lo thiết bị gọi video về nhà, ai đưa đón người không có xe.
- Dành một khoảng ngắn để mỗi người gọi về nhà, nhất là những bạn lần đầu xa nhà dịp Tết; với nhiều người, đó là lúc nhớ nhà nhất.
Nếu có người trong nhóm phải đi làm ca sáng hôm sau, sắp xếp cho họ về sớm và có người đưa về an toàn. Đêm giao thừa ở nơi xa cũng cần sự chu đáo như ở nhà, thậm chí hơn, vì không có người thân bên cạnh khi có chuyện.
Người già, trẻ nhỏ và chuyện thức khuya chờ cuộc gọi
Ông bà muốn nghe giọng con cháu đúng lúc giao thừa là mong muốn rất dễ hiểu. Nhưng nếu cuộc gọi chỉ thuận giờ khi ở Việt Nam đã là rạng sáng, đừng để người cao tuổi thức chờ. Một đoạn video ghi sẵn lời chúc, gửi trước giao thừa, cộng một cuộc gọi vào buổi sáng mùng Một là lựa chọn nhẹ nhàng hơn mà vẫn ấm áp.
Ngược lại, nếu con cháu ở châu Á muốn gọi lúc giao thừa Việt Nam, nghĩa là 1 hoặc 2 giờ sáng chỗ mình, hãy tính tới việc hôm sau còn đi học, đi làm. Trẻ nhỏ ở bên đó không nhất thiết phải thức; một cuộc gọi chiều mùng Một, khi ông bà ở Việt Nam vừa nghỉ trưa dậy, thường vui hơn.
Nếu muốn nhờ AI làm bảng giờ cho cả nhà, bạn có thể hỏi: "Gia đình có người ở Hà Nội, Seoul, Frankfurt và Sydney. Lập bảng giờ địa phương của từng nơi khi Việt Nam giao thừa, và đề xuất hai khung giờ gọi chung trong ngày mùng Một sao cho mọi nơi đều trong khoảng 7 giờ đến 22 giờ. Ghi rõ múi giờ và giờ mùa hè đang áp dụng." Kiểm lại kết quả bằng đồng hồ thế giới trên điện thoại. Không cần đưa họ tên hay địa chỉ của ai vào câu hỏi; tên thành phố là đủ.
Câu hỏi thường gặp
Giao thừa ở Hàn Quốc là mấy giờ?
Hàn Quốc dùng giờ UTC+9, đi trước Việt Nam hai tiếng, nên khi Việt Nam giao thừa lúc 0 giờ thì ở Hàn Quốc là 2 giờ sáng mùng Một. Nếu đón giao thừa theo giờ Hàn Quốc, bạn đón sớm hơn quê nhà hai tiếng.
Giao thừa ở Mỹ là mấy giờ?
Tuỳ bờ. Ở bờ Đông như New York, giao thừa Việt Nam là 12 giờ trưa ngày cuối năm âm lịch; ở bờ Tây như California là 9 giờ sáng cùng ngày. Lúc đó nước Mỹ đang dùng giờ mùa đông.
Ở nước ngoài nên đón Tết theo ngày nào?
Người Việt ở nước ngoài thường đón Tết theo ngày âm lịch Việt Nam, tính theo giờ địa phương nơi mình sống. Có năm ngày này lệch một ngày so với Tết của cộng đồng dùng lịch Trung Quốc, nên hãy tra lịch Việt trước khi hẹn bạn bè.
Tết rơi vào giờ mùa hè ở châu Âu không?
Không. Tết luôn rơi vào khoảng cuối tháng Một đến giữa tháng Hai dương lịch, còn châu Âu chuyển sang giờ mùa hè từ cuối tháng Ba. Vì vậy dịp Tết, châu Âu luôn ở giờ mùa đông; với Pháp, Đức là UTC+1.
Có nên gọi ông bà đúng lúc giao thừa nếu bên mình là 2 giờ sáng?
Tuỳ sức khoẻ và lịch làm việc của bạn. Nếu hôm sau phải đi làm hay lái xe, một video chúc Tết gửi trước và một cuộc gọi vào buổi sáng hoặc chiều mùng Một là lựa chọn hợp lý. Ông bà thường vui khi được gọi lúc thong thả hơn là lúc vội.
Đêm giao thừa là đêm 30 hay đêm 29?
Là đêm của ngày cuối cùng tháng Chạp. Năm tháng Chạp đủ 30 ngày thì là đêm 30; năm tháng Chạp thiếu chỉ có 29 ngày thì là đêm 29. Để tránh nhầm, khi hẹn giờ gọi nên ghi theo ngày dương lịch.